Mỹ tránh rơi vào cuộc chiến không hồi kết giữa Kurd và Thổ Nhĩ Kỳ

Trọng Đức

Thứ Hai, 14/10/2019

Donald Trump Holds A Campaign Rally In Lake Charles, Louisiana : News Photo


Ngoại trưởng Mỹ hôm Chủ nhật (13/10) loan báo sẽ rút hết số quân còn lại, khoảng 1.000 người khỏi miền Bắc Syria sau khi nhận được tin quân Thổ Nhĩ Kỳ sắp đẩy mạnh cuộc tấn công chống lại lực lượng người Kurd về phía Nam. Trên Twitter, Tổng thống Donald Trump khẳng định chiến lược của ông là tránh để Mỹ rơi vào cuộc chiến không hồi kết giữa hai thế lực thù địch nhau từ lâu ở Trung Đông. 

See the source image





Andy 


“Một động thái rất thông minh là không tham gia vào các cuộc chiến dữ dội ở dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Những người mà phạm sai lầm khi đưa chúng ta vào Chiến Tranh Trung Đông vẫn đang thúc đẩy chiến tranh. Họ không biết rằng mình đã phạm một sai lầm tồi tệ như thế nào. Tại sao họ không đòi hỏi Tuyên Bố Chiến Tranh luôn đi?” ông Trump viết trên Twitter. 


Việc ông Trump đột ngột rút quân khỏi Bắc Syria bị nhiều nghị sĩ ở cả hai Đảng ở Quốc hội Mỹ chỉ trích là bỏ rơi đồng minh: lực lượng dân quân người Kurd – những người đã chiến đấu thân cận nhất với người Mỹ trong cuộc chiến đánh bại Nhà nước Hồi giáo IS. Ông Trump giải thích rằng người Kurd và Thổ Nhĩ Kỳ đã thù địch nhau từ rất lâu rồi, và đây không phải là cuộc chiến mà Mỹ nên tham gia. 


“Người Kurd và Thổ Nhĩ Kỳ đã đánh nhau trong rất nhiều năm. Thổ Nhĩ Kỳ coi PKK (Đảng Công nhân Kurd) là những kẻ khủng bố tồi tệ nhất. Những người khác có thể muốn tới tham chiến cho bên này hoặc bên kia. Cứ để họ. Chúng ta đang quan sát chặt chẽ tình hình. Cuộc chiến không hồi kết!”, ông Trump viết trên Twitter. 


“Các bạn có nhớ rằng 2 năm trước khi Iraq chuẩn bị tấn công người Kurd ở một khu vực khác của Syria. Rất nhiều người muốn chúng ta chiến đấu cùng người Kurd chống lại Iraq – lực lượng mà chúng ta cũng vừa mới tham chiến cùng họ. Tôi nói không và người Kurd rút lui khỏi cuộc chiến, hai lần. Điều tương tự đang xảy ra cùng với Thổ Nhĩ Kỳ”. 


Theo Reuters, Bộ Trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cho hay lực lượng người Kurd và Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) đang cân nhắc thỏa thuận với Nga và chính phủ Syria để chống lại cuộc tấn công của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ. 


Thổ Nhĩ Kỳ là 1 thành viên của NATO và là đồng minh của Mỹ nhưng lại có thù hận sâu sắc với người Kurd – đồng minh thân thiết nhất của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố Hồi giáo ở Syria. Khi ra quyết định rút quân, ông Trump cũng cảnh báo rằng nếu Thổ Nhĩ Kỳ “làm gì quá đáng” với người Kurd, ông sẽ tiêu diệt nền kinh tế của Thổ. 


Thổ Nhĩ Kỳ đang đối mặt với khả năng bị các thành viên NATO chế tài. 
Đức và Pháp ngừng xuất khẩu vũ khí cho Thổ Nhĩ Kỳ trong khi Mỹ cân nhắc các lệnh trừng phạt “rất mạnh mẽ”. 


“Đang làm việc với Lindsey Graham và rất nhiều thành viên Quốc hội, trong đó có Đảng Dân chủ, về việc áp đặt trừng phạt mạnh mẽ đối với Thổ Nhĩ Kỳ”, ông Trump viết trên Twitter hôm 13/10.


“Bộ Tài chính đã sẵn sàng, có thể có thêm biện pháp pháp chế khác. Có một sự đồng thuận to lớn về việc này. Thổ Nhĩ Kỳ đã kêu gọi không làm điều này. Hãy chờ xem!”, ông viết thêm. 


Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ hôm Chủ nhật cho hay Washington đang điều tra các báo cáo “gây quan ngại nghiêm trọng” rằng một chính trị gia người Kurd và những chiến binh người Kurd đã bị sát hại bởi lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc tấn công. 


Mỹ loan báo rút đợt quân cuối cùng ở Syria một tuần sau khi Tổng thống Trump gọi điện cho Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ rồi đột ngột loan báo thay đổi chiến lược ở Trung Đông, điều mà bị giới phê bình chỉ trích là bật “đèn xanh” cho Thổ Nhĩ Kỳ tấn công người Kurd tại Bắc Syria. Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố cuộc tấn công của họ nhằm đẩy lùi phiến quân YPG người Kurd vốn là một phần của Lực Lượng Dân chủ Syria (SDF) và bị Ankara coi là quân khủng bố có liên đới với phiến quân người Kurd từng gây đổ máu ở Thổ Nhĩ Kỳ. Nhưng cả người Kurd lẫn SDF đều chiến đấu bên cạnh người Mỹ trong cuộc chiến chống IS ở Syria. 


Theo Reuters, quyết định của ông Trump nằm trong chiến lược dài hạn là rút Mỹ khỏi những cuộc chiến không hồi kết ở chảo lửa Trung Đông, nơi mà các lực lượng thù địch, chiến đấu với nhau một cách chằng chịt, phức tạp. 


“Chính những người đã khiến chúng ta sa lầy ở Trung Đông, tiêu tốn 8 nghìn tỷ USD và nhiều ngàn nhân mạng người Mỹ (và hàng triệu sinh mạng nếu tính cả của phe bên kia), bây giờ lại chống đối để giữ chúng ta ở đó. Đừng nghe lời những kẻ mà chẳng biết gì cả. Họ đã được chứng minh là những kẻ ăn hại!” Ông Trump viết trên Twitter hôm 12/10. 
Trọng Đức

One thought on “Mỹ tránh rơi vào cuộc chiến không hồi kết giữa Kurd và Thổ Nhĩ Kỳ”

  1. Tóm tắt ngắn gọn nhất về chính sách đối ngoại của Trump là đến từ chính con người Trump. Liên quan tới tình trạng lộn xộn mà Trump vừa mở ra ở Syria, ông ta đã tweet: “Tôi hy vọng mọi việc họ làm tốt, chúng ta ở xa tới 7000 dặm!” Trump tưởng rằng ông ta có thể bỏ rơi đồng minh trong vùng nguy hiểm mà Mỹ không nhận lấy hậu quả nghiêm trọng nào. Ông ta đã sai. Sự phản bội người Kurd sẽ dẫn đến cả bạn lẫn thù nghi ngờ nước Mỹ của Trump. Đó chính là điều cả người Mỹ và thế giới đang than phiền.
    Quyết định rút 1000 lính Mỹ về đã mau chóng phá hỏng thoả thuận đình chiến mong manh ở phía Bắc Syria. Sự rút quân đã tạo ra khoảng trống cho quân Thổ tấn công người Kurd mà cho tới hôm nay đã mất đi hàng trăm nhân mạng; ít nhất 160,000 người đã phải bỏ nhà cửa ra đi. Những quân ủng hộ IS đang được người Kurd canh giữ đã trốn thoát khỏi trại tập trung. Không còn biết nhờ vào ai, người Kurd đành phải tìm sự giúp đỡ của Bashar al-Assad, tên độc tài nhuốm máu, một kẻ thù của Mỹ.
    Ông Trump đã hứa đem lính Mỹ trở về trong chiến dịch tranh cử. Ông ta đã tranh luận rằng nước Mỹ phải từ bỏ những “cuộc chiến không hồi kết”. Khi ông ta nói Nga, Iran, và Thổ Nhĩ Kỳ có thể tìm thoả thuận cho những lộn xộn ở Syria, nhiều người bầu cho ông ta sẽ đồng ý. Sau gần 2 thập niên chiến tranh, họ mệt mỏi với việc nước Mỹ là cảnh sát của thế giới. Vài người thuộc đảng Dân Chủ cũng muốn rút quân ra khỏi Trung Đông, cả Elizabeth Warren, một ứng viên đang dẫn đầu trong việc thay thế Trump.
    Tuy nhiên có thể hiểu được rằng, sự bàng hoàng, sự bỏ rơi khu vực không suy nghĩ, tự nó sẽ thất bại. Nó hạ thấp tính khả tín của Mỹ khắp thế giới, có nghĩa là Mỹ sẽ phải làm việc cực hơn nữa và chi tiêu nhiều hơn nữa để đạt được những vấn đề sống còn với sự phồn thịnh và cách sống của dân Mỹ.
    Việc rút khỏi Syria của Trump thất bại niềm tin trên nhiều cấp độ. Một điều nghiêm trọng là Trump đã lờ đi những bản báo cáo ngắn gọn cảnh báo về hậu quả thảm khốc của khoảng trống quyền lực đã tạo ra khi rút 1000 quân rào dọc biên giới. Quyết định đột ngột đã làm mọi người ngạc nhiên, ngay cả những viên chức riêng của Trump. Người Kurds giật mình kinh hoàng. Quân đội Anh thức dậy thấy những người lính Mỹ anh em đang thu vén hành trang. Không ai có thời gian chuẩn bị.
    Chính sánh cũng cho thấy thất bại về lòng trung thành. Quân Kurd ở Syria đã chiến đấu bên cạnh những lực lượng đặc biệt và không lực Mỹ để đè bẹp IS “caliphate”. Đã có khoảng 11,000 chiến binh Kurd và 5 người Mỹ hy sinh. Siêu cường đã tập trung sức mạnh tình báo vô địch cùng với chiến binh địa phương để đánh đuổi quân khủng bố nguy hiểm nhất thế giới với thương vong nhân mạng và của cải tương đối.
    Điều tệ nhất là chính sách đã thất bại về chiến lược. Không chỉ về khả năng phục hồi IS và sự phấn khởi của Asad mà còn với cả Iran, kẻ thù cay đắng của Mỹ và là đồng minh của Asad, sẽ có lợi khi Mỹ rút khỏi khu vực. Nga cũng thế, họ đang vui vẻ chụp hình selfie tại những căn cứ Mỹ vừa bỏ. Vladimir Putin, người đứng ủng hộ Asad, đang tuyên bố quyền giữ trật tự ở Trung Đông, một vai trò mà Liên bang Xôviet đã mất từ thập niên 1970s. Để rút một lực lượng nhỏ ở Syria mà đã gây ra vài thương vong nhỏ, Mỹ đã mở ra một xung đột mới ở biên giới không cần thiết, đã trao quyền cho kẻ thù và phản bội bạn bè.
    Trời ơi! Sự nông cạn và bốc đồng đã trở thành dấu ấn trong chính sách đối ngoại của Trump. Ông ta đã bỏ quyết đinh tấn công Iran vào phút cuối sau khi Iran đã tấn công một máy bay không người lái của Mỹ. Ông ta đã không làm gì hết khi Iran và đồng bọn tấn công mỏ dầu của Arab Saudi. Dường như ngoại giao siêu cường là sự mở rộng của chính trị trong nước, được điều hành bởi cùng một sự cường điệu và phô trương. Ông ta đã bỏ đi những hiệp ước đã được thương lượng một cách kỹ lưỡng, ông ta gây thương chiến ồn ào và, ở những nơi như Venezuela, Bắc Hàn, đã hứa hẹn những thay đổi không có kết quả nào. Trump quyết định bất chợt, không suy nghĩ đến khả năng ngược lại và không có chiến lược rõ ràng để ngăn chặn.
    Trump nghĩ rằng ông ta có thể dùng quả đấm thương mại nặng cân của Mỹ thay cho quyền lực cứng. Cấm vận kinh tế đã trở thành cách giải quyết của Trump trong mọi vấn đề – cả việc xâm chiếm của Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên khi đụng tới quyền lợi sống còn, không nước nào có thể chịu khuất phục. Như Nga vẫn chiếm Crimea, Nicolas Maduro vẫn cai trị Venezuela, và Kim Yong-un vẫn sở hữu vũ khí hạt nhân. Thổ Nhĩ Kỳ cũng thế, đã thề chiến đấu ở Syria. Như khi kinh tế Trung Quốc phát triển, cấm vận là cách lãng phí. Ngay cả hôm nay, Mỹ ép buộc bỏ Huawei, công ty viễn thông của Trung Quốc, nhiều quốc gia đã không đồng hành.
    Sự xáo trộn ở Syria cho thấy, tất cả những điều trên làm thiệt hại Mỹ như thế nào. Ở châu Âu, trước khi tấn công Syria, Thổ Nhĩ Kỳ đã xung đột với NATO về vấn đề mua hoả tiễn phòng không của Nga. Vì sự xâm chiếm đã dẫn tới cấm vận kinh tế, sự rạn nứt giữa NATO và Thổ Nhĩ Kỳ càng thêm trầm trọng. Putin có thể thử những cam kết của Mỹ với những quốc gia vùng Baltic, những đồng minh tí hon của NATO ở biên giới Nga. Ở Á châu, Taliban sẽ tăng nỗ lực của họ, lý do Mỹ đã bỏ Kurd, Mỹ sẽ có thể bỏ được Afghanistan. Trung Quốc sẽ chú ý, chờ thời cơ và từng bước gây sứ ép đòi hỏi lãnh thổ với các nước láng giềng. Đài Loan, một nước dân chủ đáng ngưỡng mộ, thấy ít được bảo đảm. Trên khắp thế giới, những đồng minh của Mỹ – vẫn còn nhiều hơn các nước – có lý do để tự võ trang, có thể tạo ra cuộc chạy đua vũ trang trong khu vực. Nam Hàn và Arab Saudi sẽ có thể sở hữu vũ khí nguyên tử để bảo vệ họ từ Bắc Hàn và Iran?
    Gộp chung lại, đây là những quan ngại về những cố gắng cho trật tự mà Mỹ đã khó nhọc tạo ra và duy trì trong nhiều thập niên từ sau thế chiến thứ II và đã đem lại lợi ích vô kể cho Mỹ. Nếu rút bỏ tất cả, Mỹ vẫn phải đầu tư vũ khí và quân đội để bảo vệ người dân và những công ty ở nước ngoài mà không được hỗ trợ nhiều từ những đồng minh.
    Điều quan trọng là niềm tin trong quân đội không thể không có. Các quốc gia khác sẽ ít hăng hái vào những những thỏa thuận thương mại dài hạn với Mỹ. Họ sẽ do dự khi tham gia với việc chống lại gián điệp công nghệ của Trung Quốc hoặc phá vỡ luật lệ làm thiêt hại cho Mỹ.
    Điều quan trọng nhất là chính Mỹ hạ thấp giá trị riêng của mình. Nhân quyền, dân chủ, sự tin cậy và công bằng tuy đang được vinh danh một cách ít ỏi, chính là những vũ khí mạnh nhất của Mỹ. Nếu Trung Quốc và Nga có cách của họ, sức mạnh to lớn này có thể có. Với các nước Phương Tây, đó sẽ là một thế giời thù địch khủng khiếp.

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s