Đường đến Việt Nam của nguyên thủ Mỹ Triều

Trong thập niên đầu tiên sau chiến tranh, hai bên gần như cắt đứt mọi quan hệ, song không có vụ va chạm nào đáng kể. Tuy nhiên, vì thiếu lòng tin vào nhau, Mỹ đã nhiều lần cố gắng do thám các hoạt động của Triều Tiên, khiến phía Bình Nhưỡng phản ứng cứng rắn.

Tháng 1-1968, khi tàu do thám cải trang USS Pueblo của Mỹ bí mật hoạt động gần bờ biển Triều Tiên, các binh sĩ của Bình Nhưỡng đã lập tức áp sát và bắt giữ con tàu này. Vụ việc khiến một thủy thủ Mỹ thiệt mạng và 82 người khác phải đầu hàng.

Các quân nhân Mỹ bị giam giữ ở Triều Tiên trong 11 tháng và chỉ được thả khi các nhà đàm phán Mỹ đồng ý ký một tuyên bố thừa nhận con tàu này đã xâm nhập bất hợp pháp vào vùng lãnh hải của Triều Tiên. Bình Nhưỡng sau đó đã tiến hành trưng bày tàu Pueblo ở thủ đô tới tận ngày nay, khiến nó trở thành tàu hải quân duy nhất của Mỹ bị nước ngoài giam giữ.

Vài tháng sau sự cố trên, tháng 4-1969, Triều Tiên lại bắn hạ một máy bay trinh sát của Mỹ khi chiếc máy bay này quần thảo phía trên bầu trời do Bình Nhưỡng kiểm soát. Vụ việc lập tức khiến Lầu Năm Góc xây dựng loạt phương án quân sự trả đũa, vốn có thể làm tái diễn chiến tranh trên Bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ sau đó quyết định không tiến hành đáp trả bằng biện pháp quân sự.

Một trong những vụ đụng độ nghiêm trọng khác giữa hai bên xảy ra vào năm 1976, khi hai sĩ quan Mỹ bị binh sĩ Triều Tiên chém tử vong tại làng đình chiến Panmunjom thuộc khu phi quân sự (DMZ) ngăn cách Hàn Quốc và Triều Tiên. Sự cố đáng tiếc bắt nguồn từ việc các binh lính phía Mỹ – Hàn tìm cách chặt hạ một cây bạch dương do nhà lãnh đạo Triều Tiên khi đó là ông Kim Il-sung trồng.

Vụ việc này khiến Mỹ phản ứng bằng cách điều loạt chiến đấu cơ B-52 có khả năng mang bom hạt nhân về phía DMZ để đe dọa Triều Tiên. Căng thẳng chỉ dịu lại sau khi nhà lãnh đạo Triều Tiên bày tỏ sự hối tiếc về vụ việc lính Mỹ thiệt mạng.

Sau vụ đổ máu trên, hai bên có cách tiếp cận cân nhắc hơn cũng như kiềm chế hơn nên hạn chế các cuộc xung đột tiếp theo trên thực địa. Mặc dù vậy, các vụ va chạm này cũng đã trở thành lý do để Mỹ áp đặt hàng loạt biện pháp cấm vận khắt khe nhằm vào nền kinh tế của Bình Nhưỡng.

Phải tới gần 4 thập kỉ sau chiến tranh, Mỹ và Triều Tiên mới có những cuộc tiếp xúc ngoại giao thực chất đầu tiên. Tháng 6-1994, cựu Tổng thống Mỹ Jimmy Carter có chuyến đi lịch sử tới Bình Nhưỡng và gặp trực tiếp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Il-sung.

Sau đó 4 tháng, khi ông Kim Il-sung qua đời và con trai ông là ông Kim Jong-il lên lãnh đạo rồi đặt bút ký kết hiệp định song phương với Mỹ. Theo thoả thuận lúc bấy giờ, Bình Nhưỡng cam kết giải giáp chương trình vũ khí hạt nhân để đổi lấy các lò phản ứng sản xuất điện dùng vào mục đích dân sự.

Năm 1998, Triều Tiên bất ngờ thử tên lửa đạn đạo tầm xa, khiến Mỹ tức giận. Song chỉ một năm sau đó, nhà lãnh đạo Kim Jong-il tuyên bố hoãn các hoạt động tương tự trong tương lai. Đáp lại, Washington quyết định nới lỏng một phần lệnh trừng phạt nhằm vào Bình Nhưỡng.

Quan hệ giữa hai bên sau đó chứng kiến một loạt động thái thiện chí, khởi đầu bằng việc Phó nguyên soái Jo Myong Rok, Phó chủ tịch thứ nhất Ủy ban quốc phòng Triều Tiên được nhà lãnh đạo đạo Kim Jong-il cử đến Mỹ tháng 10-2000, trở thành quan chức cấp cao nhất của Triều Tiên tới thăm “kẻ thù thời chiến”. Ông Jo Myong-rok gặp trực tiếp Tổng thống Mỹ khi đó Bill Clinton và tận tay trao lá thư của ông Kim Jong-il.

Vài tuần sau chuyến thăm của ông Jo Myong-rok, Ngoại trưởng Mỹ Madeleine Albright đã có chuyến thăm “đáp lễ” tới Bình Nhưỡng để nỗ lực thu xếp một chuyến thăm Triều Tiên cho Tổng thống Clinton. Bà là quan chức Mỹ cấp cao đương nhiệm đầu tiên có cuộc gặp trực tiếp kéo dài nhiều phút với nhà lãnh đạo Kim Jong-il.

Mặc dù sau này, chuyến công du tới Triều Tiên của ông Clinton không hề được tiến hành khi ông này còn đương chức, song quãng thời gian trên vẫn được xem là khoảng “tan băng” hiếm hoi trong quan hệ Mỹ – Triều.

Ngay sau khi Tổng thống Mỹ George W.Bush nhậm chức vào năm 2001. Washington lập tức quay trở lại lập trường cứng rắn với Bình Nhưỡng. Căng thẳng giữa hai bên tái bùng phát vào năm 2002 khi ông Bush xếp Triều Tiên, bên cạnh Iran và Iraq, vào danh sách các quốc gia gây phương hại an ninh Mỹ.

Cuối năm đó, Washington cáo buộc Bình Nhưỡng bí mật tiến hành chương trình làm giàu nguyên liệu hạt nhân Uranium, vi phạm hiệp định ký kết năm 1994. Các tuyên bố của Washington khiến Bình Nhưỡng tức giận và làm các cuộc đàm phán bị đình trệ vài năm.

Dưới cơ chế đàm phán 6 bên với sự tham gia của cả Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, Mỹ trở lại bàn tròn với Triều Tiên năm 2003 song không đạt kết quả đáng kể. Tháng 8-2004, Triều Tiên tuyên bố rút khỏi hiệp định về chương trình hạt nhân đã ký với Mỹ và chỉ trích Tổng thống Bush là “một chính trị gia tay mơ”.

Trong các cuộc đàm phán khác kéo dài tới năm 2008, Triều Tiên đã dừng các hoạt động hạt nhân một lần nữa để đổi lấy các lợi ích về an ninh, kinh tế và năng lượng. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã thất bại khi các bên bất đồng về việc làm thế nào để xác minh các bước giải trừ hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Vào năm 2009, Bình Nhưỡng chính thức rút khỏi các cuộc đàm phán. Kể từ đó, nước này đã tiến hành hàng chục vụ thử tên lửa, hạt nhân các loại, còn Mỹ cùng Hàn Quốc cũng liên tiếp triển khai các cuộc tập trận với đủ quy mô để răn đe. Hoạt động quân sự tăng cường chóng mặt của hai bên khiến khả năng cho bất cứ cuộc đàm phán thực chất nào đều trở nên xa vời.

Đỉnh điểm, vào năm 2017, Triều Tiên thực hiện vụ nổ hạt nhân lớn nhất với lượng nổ ước tính lên tới 250 kiloton, mạnh gấp hơn 11 lần quả bom nguyên tử Mỹ thả xuống thành phố Nagasaki của Nhật Bản và phóng các tên lửa có thể vươn tới toàn bộ lục địa Mỹ, kéo theo phản ứng dữ dội từ phía Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đang có năm đầu nhiệm kì ở Nhà Trắng.

Trong suốt năm 2017, ông Trump và ông Kim Jong-un liên tục công kích cá nhân và đe dọa chiến tranh lẫn nhau. Trong khi ông Trump chế nhạo ông Kim là “người tên lửa bé nhỏ”, thì nhà lãnh đạo Triều Tiên trả đũa bằng cách gọi Tổng thống Mỹ là “người lẩm cẩm loạn trí”. Có những lúc căng thẳng giữa hai bên lên cao tới mức người ta đã bắt đầu tính tới nguy cơ của một cuộc chiến tranh hạt nhân.

Khi cả thế giới đang nín thở lo lắng, thì căng thẳng giữa hai bên lại hạ nhiệt nhanh chóng và bất ngờ trong năm 2018, với việc Triều Tiên quyết định gửi phái đoàn đến dự Olympic Mùa Đông ở Hàn Quốc. Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã nắm bắt cơ hội và thực hiện các nỗ lực để Bình Nhưỡng và Washington có thể đối thoại trở lại. Sau các hoạt động ngoại giao thực chất cùng nhiều vòng đàm phán căng thẳng, hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ và nhà lãnh đạo Triều Tiên lần đầu được chốt lịch.

Đúng 9h sáng ngày 12-6-2018, khách sạn Capella trên đảo Sentosa của Singapore trở thành nơi chứng kiến cái bắt tay lịch sử giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Đây là lần đầu tiên một Tổng thống đương nhiệm của Mỹ tiếp xúc trực tiếp với một lãnh đạo của Triều Tiên.

Chỉ trong ngày hôm đó, hai nhà lãnh đạo bắt tay nhau thêm ít nhất 4 lần nữa trước ống kính của giới truyền thông tại những thời điểm khác nhau trong các cuộc gặp được ông Trump mô tả là “rất tuyệt vời”, nơi “chúng tôi” đã có một “sự gắn kết đặc biệt”. Cảnh tượng này là điều không ai nghĩ tới chỉ vài tháng trước đó, khi ông Kim và ông Trump vẫn không ngừng đưa ra những tuyên bố gây “sốc” nhằm vào nhau kèm lời đe dọa tấn công quân sự.

Kết thúc cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Triều tiếp tục gây bất ngờ khi quyết định kí một tuyên bố chung, trong đó cam kết thiết lập mối quan hệ Mỹ-Triều đáp ứng khát khao của hai dân tộc vì hòa bình và thịnh vượng, nỗ lực xây dựng một nền hòa bình lâu dài và ổn định trên Bán đảo Triều Tiên cũng như hướng tới phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên.

Dù trở thành sự kiện lịch sử đảo chiều căng thẳng nóng bỏng trên Bán đảo Triều Tiên, song cuộc gặp lần đầu giữa Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Kim Jong-un là chưa đủ để đưa ra được lộ trình thực sự phù hợp cho tiến trình phi hạt nhân hoá Bán đảo Triều Tiên cũng như chưa đủ để hội tụ lòng tin giữa hai bên, bởi tiến trình phi hạt nhân hoá rõ ràng sẽ tốn rất nhiều thời gian và công sức.

Bên cạnh đó, hai bên vẫn còn một số bất đồng, khi Triều Tiên mong muốn phi hạt nhân hóa theo từng giai đoạn, cùng sự nới lỏng trừng phạt kinh tế và đảm bảo an ninh sau mỗi bước đi, thì Mỹ duy trì quan điểm đòi hỏi phải phi hạt nhân hóa hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược, trước khi các biện pháp cấm vận được gỡ bỏ.

Có thể nói, những thách thức thực sự vẫn còn đang ở phía trước khi lợi ích và trách nhiệm đan xét giữa nhiều bên. Bởi vậy, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Triều mới đây quyết định tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh lần hai tại Hà Nội, Việt Nam vào ngày 27 và 28-2 tới.

Giới quan sát nhận định, Việt Nam, vốn luôn cho thấy mình là một người bạn và đối tác tin cậy với tất cả các quốc gia trong cộng đồng quốc tế, tích cực tham gia vào các quá trình hợp tác quốc tế và khu vực”, sẽ mang đến nơi  “cơ hội vàng” để Mỹ và Triều Tiên giải quyết bất đồng, theo đó viết tiếp lịch sử bằng cách “cùng nhìn về một hướng” để tiến hành phi hạt nhân hóa một cách thực tế hơn, hiệu quả hơn.

“Các nhà lãnh đạo Việt Nam nhận thấy đất nước của họ có thể cải cách, mở cửa và xây dựng mối quan hệ với bên ngoài mà không làm ảnh hưởng đến chủ quyền, nền độc lập của quốc gia. Tôi có một thông điệp cho nhà lãnh đạo Kim Jong-un: Tổng thống Trump tin rằng Triều tiên có thể theo con đường này”, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo từng nhấn mạnh trước cộng đồng doanh nghiệp tại Hà Nội nhân chuyến thăm tới Việt Nam cách đây không lâu. Trong khi đó, Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Robert Palladino ngày 7-2 cũng khẳng định, “lựa chọn Việt Nam tổ chức thượng đỉnh Mỹ – Triều lần 2 đang cho thấy nhiều “triển vọng và thịnh vượng” cho mối quan hệ giữa Washington và Bình Nhưỡng.

Bài: Thiện Minh – Ảnh: St – Trình bày: Linh Chi

Advertisements

2 thoughts on “Đường đến Việt Nam của nguyên thủ Mỹ Triều”

  1. Vài lời về việc này, để mọi người, từ “cư dân mạng” thông thường cho đến CÔNG DÂN VIỆT NAM hiểu thêm, bất kể mọi lùm xùm truyền thông và mọi ý kiến, quan điểm khác nhau trên mạng xã hội (kể cả đám rình mò cắn ta, he he).
    Quan trọng là: VIỆT NAM ĐANG BAY LÊN!
    Việt Nam là nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Lãnh đạo Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên, Kim Jong-un, một hội nghị được cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm và hoan nghênh.
    Từ nhiều tháng trước, đã lan truyền tin đồn rằng Việt Nam sẽ là nơi đăng cai Hội nghị này, và không có một tiếng nói nào phản đối. Về phía Việt Nam, việc đăng cai tổ chức cũng là dịp để khẳng định vị thế quan trọng của mình trong quan hệ chính trị quốc tế. Điều chắc chắn, là Việt Nam sẽ chuẩn bị để tổ chức Hội nghị một cách tốt nhất, mà kết quả của nó sẽ có tầm quan trọng đặc biệt đối với hòa bình và an ninh ở bán đảo Triều Tiên, châu Á và cả hành tinh.
    Một trọng trách, và cũng là sự tự khẳng định của Việt Nam – một đất nước trong nhiều thế kỷ đã buộc phải tham gia vào các cuộc chiến tranh liên tiếp chỉ để cố tạo dựng nền độc lập và cuộc sống hòa bình cho đất nước cũng như khu vực.
    Hòa bình, cùng phát triển – đó là chính sách đối ngoại số một của Việt Nam, theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Vì vậy, Chính phủ Việt Nam nhà ta không bao giờ đưa ra một tuyên bố nào nếu không cần thiết, với thế giới và cả với.. đối nội – bởi Việt Nam có vị trí đặc thù và lãnh đạo Đảng cộng sản Việt Nam hiểu rõ vị trí đó của mình.

    Chính điều đó, là sự đảm bảo đầu tiên để Việt Nam được chọn đăng cai Hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ – CHDCND Triều Tiên. Một số quốc gia châu Á khác đã tự ứng cử đăng cai, họ đều có thể tổ chức tốt, nhưng Trump và Kim đã chọn Việt Nam!
    Sở dĩ vậy, là bởi uy tín từ chính sách đối ngoại đúng đắn của Việt Nam, cân bằng lợi ích giữa các quốc gia, trong bối cảnh tăng cường sự hội nhập của Việt Nam vào các quan hệ quốc tế.
    Trong quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ, sau cuộc chiến đẫm máu kết thúc năm 1975 với sự thất bại của xâm lược Mỹ, hai nước đã thiết lập lại quan hệ ngoại giao từ tháng 7 năm 1995, tìm cách vượt qua những hận thù, ngày nay Hoa Kỳ là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.
    Quan hệ giữa Việt Nam với Triều Tiên từ trong lịch sử luôn tốt đẹp, dù không tránh khỏi một số khác biệt về tư tưởng, quan điểm do địa chính trị – tháng 11/2018, Bộ trưởng Ngoại giao CHDCND Triều Tiên Ri Yong Ho đã đến thăm và làm việc với Việt Nam với những bước tiến mới.
    Cho đến nay, Hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim tại Việt Nam đã được chính thức xác nhận, nhưng mọi điều vẫn được bao quanh bởi bí mật tuyệt đối. Chính phủ Việt Nam chưa hề có phát biểu chính thức nào!!!
    Đó mới là phong cách ngoại giao Việt Nam, xưa và nay, luôn giữ quyền quyết định cuối cùng trong chính sách đối ngoại!!!
    Điều đó, chính là biểu hiện và chính là nhờ VỊ THẾ VIỆT NAM. Ít nhất trong thời điểm này, riêng trong lĩnh vực an ninh: rất ít quốc gia trên thế giới được an toàn, yên ổn như Việt Nam!
    Việt Nam đang có một nền kinh tế thị thường phát triển (đã được gần 80 quốc gia công nhận), kết hợp với chính sách công bằng xã hội tốt nhất trên thế giới. Mọi người dân Việt Nam đều đang được hưởng một bầu không khí chính trị cởi mở, đất nước hoà bình và sự dân chủ đến.. quá mức!
    Trump đã từng được biết mức độ an ninh tuyệt đối của Việt Nam, khi ông ta tham gia Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Đà Nẵng vào tháng 11/2017, và trong chuyến thăm chính thức tại Hà Nội sau đó.Cùng với việc đảm bảo an ninh, Việt Nam hiện nay có một cơ sở hạ tầng tuyệt vời so với thế giới nói chung, để đảm bảo cho sự thành công của Hội nghị, và không chỉ cho Hội nghị thượng đỉnh song phương này! Bất kể các Hội nghị, hay cuộc đàm phán, đối thoại quốc tế quan trọng đến mức nào, giờ đây đều có thể tổ chức ở Việt Nam. Mà như đặc phái viên của Trump đã “cám ơn về sự CHU ĐÁO và HÀO PHÓNG của Việt Nam”!
    Hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim tại Việt Nam đã góp phần củng cố uy tín quốc tế của Việt Nam và sẽ tạo cơ hội cho Việt Nam để được bầu vào vị trí uỷ viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2020-2021.
    Chỉ những ai ấu trĩ và không phải.. là người, mới cố tình không nhìn thấy Việt Nam đang cất cánh để “sánh vai cường quốc 5 châu” như ước vọng ngàn đời của dân tộc và lời Bác Hồ căn dặn!
    Tất nhiên, cất cánh, bay lên, nhưng BAY VỀ ĐÂU MỚI LÀ ĐIỀU QUAN TRỌNG NHẤT!

    Like

  2. Đã là tin tốt, tin vui thì không thể không chia sẻ, dù đầu năm có vô số tin xấu, tin buồn không thể bỏ qua: tin tai nạn giao thông, tin cướp, hiếp, đặc biệt là những tin dị đoan của bọn đạo đức đồng bóng.
    Tin tốt và vui này ảnh hưởng sâu sắc đến đại sự quốc gia. Đó là tin về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Triều lần hai được tổ chức tại Hà Nội.
    Trước tiên, phải thấy TT Donal Trump có bản lĩnh và tầm nhìn lớn khi chọn Việt Nam làm nước trung gian. Cái thế trung gian của Việt Nam thật bấp bênh vì hiện tại dù thực hiện chính sách ngoại giao đa phương nhưng vẫn là nước cộng sản, đặc biệt là bị nhà cầm quyền Trung Quốc tìm cách khống chế. Chọn Việt Nam, Trump vừa đặt cuộc gặp vào nguy cơ an ninh, vừa đẩy Việt Nam vào thách thức mới trong mối quan hệ Trung – Việt, kể cả những âm mưu phá bĩnh của giới cộng sản bảo thủ.
    Quyết định lao vào nguy cơ hay thách thức trên giúp cho Trump đạt một lúc nhiều mục tiêu:
    1) tiếp tục bước tiến mới trong quan hệ Mỹ – Triều đã đạt được trong lần gặp trước, thực chất giải giáp vũ khí hạt nhân chỉ là chuyện nhỏ so với chuyện lớn hơn là đưa Triều Tiên ngày càng gần với phương Tây để thoát Trung;
    2) cuộc gặp gây ảnh hưởng ngay trên đất nước trung gian, những gì quan hệ Mỹ – Triều đạt được cũng đồng nghĩa với quan hệ Mỹ – Việt sẽ đạt được;
    3) không chỉ mang lại lợi ích cho Triều Tiên, cho Việt Nam mà cho cả khu vực Châu Á – Thái Bình Dương khi nhà cầm quyền Trung Quốc luôn rắp tâm khống chế cả khu vực này.
    Và tất nhiên, cuối cùng không thể không khen bản lĩnh và tầm nhìn của ngoại giao Việt Nam khi chấp nhận làm nước trung gian cho cuộc gặp lịch sử này.
    Hy vọng cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Triều diễn ra thành công tốt đẹp. Chúc mừng PTT, BT NN Phạm Bình Minh!

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s